نواب اربعه

۳) ابوالقاسم حسین بن روح نوبختی به گفتهٔ شیخ طوسی شروع نیابت نوبختی به سال ۳۰۶ هجری/ ۹۱۷ میلادی بود. او توقیعاتی را منتسب به امام زمان ارائه می‌کرد و به پرسش‌های علمای قم پاسخ می‌داد. چنین به نظر می‌رسد که حسین بن روح نوبختی بیش از نواب پیشین نزد شیعیان هم عصرش شناخته شده بود. حسین بن روح توانست به عنوان تنها نائب زمان خود توسط شیعیان پذیرفته شود و خاندان نوبختی تأثیر غالبی بر جامعه شیعیان و علما داشتند.حسین بن روح همچنین کوشید تا غیبت را علاوه بر توجیه براساس حدیث با رویکردی عقلی نیز توجیه نماید .طبق روایات شیعه حسین بن روح نوبختی در زمان حیات محمد بن عثمان عمری به عنوان جانشین محمد و سومین نایب ویژه مهدی منصوب شد و توسط محمد بن عثمان بن سعید عمری به خواص شیعیان و وکیلان وی معرفی شد. او از کارگزاران محمد بن سعید بود و به اعتقاد شیعه دوازده امامی٬ محمد در چند سال آخر زندگی اش ‍ او را به عنوان سروکیل خود گماشت و شیعیان را به حسین بن روح ارجاع می‌داد، تا انتقال نیابت بدون مشکل انجام شود. حسین بن روح علاوه بر آنکه در میان شیعیان بغداد از موقعیت اجتماعی خوبی بهره مند بود، در میان دستگاه خلافت عباسی بخصوص آل فرات نیز از نفوذ و احترام قابل ملاحظه‌ای برخوردار بود و از سوی آنان کمک‌های مالی به وی می‌شد. سرانجام وی پس از ۲۱ سال عهده داری سفارت و نیابت مهدی (عج)در سال ۳۲۶ هجری درگذشت.

در دوران حسین ابن روح ابوجعفر محمد بن علی الشلمقانی(اعدام شده در سال ۳۲۲/ ۹۳۳) دستیار حسین روح و مامور او در بغداد ادعا کرد که او سفیر واقعی و برحق اوست و البته او بعداً بطور کلی قضیه وجود امام غایب را انکار کرد. همچنین منصور حلاج نیز از کسانی بودند که از در مخالفت با نیابت حسین ابن روح پرداخت و هر دو خشم شیعیان آن زمان را بر انگیختند و با نفوذی که خاندان نوبختی داشتند توسط دولت عباسی اعدام شدند.

۴) ابوالحسن علی بن محمد سمری از دیدگاه تاریخی تنها در زمان خاندان نوبختی بود که نواب مورد پذیرش عموم شیعه بودند و کنترل شیعیان را در دست داشتند. در زمان علی بن محمد این کنترل دوباره از بین رفت و مورد پذیرش عموم شیعه‌ها نبود. با مرگ سمری در سال ۳۲۹ دوران غیبت کبری شروع شد. از دیدگاه شیعه علی بن محمد سمری چهارمین و آخرین نایب خاص مهدی است که بعد از مرگ حسین بن روح نوبختی به دستور مهدی نائب خاص گردید. نیابت او از تاریخ هیجدهم شعبان ۳۲۶ هجری تا پانزدهم شعبان سال ۳۲۹ هجری- و یا به روایتی دیگر تا پانزدهم شعبان سال ۳۲۸ هجری قمری بود. علی بن محمد سمری شوهر خواهر وزیر عباسیان جعفر بن محمد بود و سمت مهمی در دستگاه عباسیان داشت. از دیدگاه کنونی شیعه پذیرش او در میان شیعیان با مشکلی روبه‌رو نشد. محمد سمری وجوهات شرعی خود را دریافت می‌کرد و آن را به «ناحیه مقدسه» می‌رساند. به جهت کوتاه بودن مدت نیابت و هم به جهت وضعیت خاص سیاسی ابوالحسن علی بن محمد سمری فرصت چندانی برای فعالیت‌های نیابت نداشت و حداقل آن فعالیت‌ها در منابع نقل نشده‌است.

/ 3 نظر / 41 بازدید
ایمان آرزه

سلام بزرگوار. به وبتون سر زدم، البته خیلی کوتاه و گذرا. زحمت زیادی کشیدید و با ذوق و استعداد هستید اما هنوز جا برای بهتر شدن وجود داره. اگر وقت داشتید و سلیقتون گرفت خوشحال می شم به دست نوشته های این حقیر سری بزنید و نظر زیباتون رو ثبت کنید. عزیز باشید.

دوست

سلام . وبلاگ خوبی داری چند تا نظر گذاشتم که بدونی خیلی دوست دارم

دوست

سلام . وبلاگ خوبی داری چند تا نظر گذاشتم که بدونی خیلی دوست دارم