بشارت امیرمؤمنان(ع) به مسجد جمکران‏

مسجد مقدس جمکران: مطابق نقل خلاصة البلدان از کتاب مونس الحزین شیخ
صدوق، امیر مؤمنان(ع) از مسجد مقدّس جمکران سخن گفته است. محمّد بن محمّد بن هاشم
حسینی رضوی قمی، به تقاضای مولی محمّد صالح قمّی، به سال 1179 هجری، در باره‏ فضیلت
شهر قم و تاریخچه‏ تأسیس مسجد مقدّس جمکران، کتاب ارزش ‏مندی تألیف و آن را خلاصة
البلدان نام نهاده است. شیخ آقا بزرگ تهرانی، این کتاب را مشاهده کرده و گزارش آن
را در الذریعه آورده است.1 مرحوم کاتوزیان، این کتاب را در اختیار داشته، فرازهایی
از این کتاب را در کتاب أنوار المشعشعین آورده است. وی، در این رابطه، حدیثی از
امیر مؤمنان(ع) آورده است:


در کتاب خلاصة البدان از کتاب مونس الحزین -
از تصنیفات شیخ صدوق - با سند صحیح و معتبر، از امیرمؤمنان(ع) روایت کرده که خطاب
به حذیفه فرمود: «ای پسر یمانی! در اوّل ظهور، خروج نماید قائم آل محمّد(ع) از شهری
که آن را قم گویند2 و مردم را دعوت به حق می‏کند، همه‏ خلائق از شرق و غرب، به آن
شهر روی آورند و اسلام، تازه شود ... 
ای پسر یمانی! این زمین، مقدّس است، از
همه ‏ی لوث‏ها، پاک است ... عمارت آن، هفت فرسنگ در هشت فرسنگ باشد. رایت وی بر این
کوه سفید بزنند، به نزد دهی کهن، که در جنب مسجد است، و قصری کهن - که قصر مجوس است
- و آن را "جمکران" خوانند. از زیر یک مناره‏ آن مسجد بیرون آید، نزدیک آن جا که
آتش‏ خانه‏ گبران بوده ... .»3
از این حدیث شریف، استفاده می‏شود به طوری که
مسجد سهله در دوران ظهور حضرت (عج) پایگاه آن حضرت خواهد بود، مسجد مقدّس جمکران
نیز در عصر ظهور، جایگاه خاصّی دارد و پایگاه دیگری برای آن حضرت است. 4 ای پسر
یمانی! این زمین، مقدّس است، از همه‏ی لوث‏ها، پاک است ... عمارت آن، هفت فرسنگ در
هشت فرسنگ باشد. رایت وی بر این کوه سفید بزنند، به نزد دهی کهن، که در جنب مسجد
است، و قصری کهن - که قصر مجوس است - و آن را "جمکران" خوانند. از زیر یک مناره‏ آن
مسجد بیرون آید، نزدیک آن جا که آتش‏خانه‏ گبران بوده ... ».
روزی که
امیرمؤمنان(ع) به حذیفه از مسجد جمکران خبر می‏داد، در سرزمین حجاز و عراق، کمتر
کسی نام قم را شنیده بود، لذا می‏بینیم که در احادیث فراوانی، به هنگام بحث از قم،
به "در نزدیکی ری" تعبیر شده تا به این وسیله، موقعیّت جغرافیایی شهر قم، برای
اصحاب ائمّه(ع) روشن گردد.
از این رهگذر، احتمال نمی‏رود که احدی از مردم حجاز،
نام جمکران را به عنوان یکی از دهات قم شنیده باشد.
نکات ریزی که در مورد قصر
مجوس و آتش‏ خانه‏ گبران آمده، مطلبی نبود که در حجاز و عراق، کسی از آن آگاه باشد.
به هنگام صدور این حدیث از مولای متّقیان(‏ع)، کسی نمی‏توانست پیش‏بینی کند که در
کنار دهِ جمکران، در آینده، مسجدی ساخته خواهد شد و با حضرت بقیّةاللَّه(عج) - که
آن روز متولّد نشده بود - ارتباط خواهد داشت. هنگامی که شیخ صدوق، این حدیث را در
کتاب مونس الحزین درج می‏کرد، بدون تردید، این مسجد، مناره نداشت. هنگامی که صاحب
خلاصة البلدان، در قرن دوازدهم، این حدیث را از مونس الحزین نقل می‏کرد، باز هم
مسجد مقدّس جمکران، مناره‏ای نداشت؛ زیرا، برای نخستین بار، در سال 1318 هجری، یک
مناره در زاویه‏ جنوب شرقی مسجد ساخته شد. 5 هنگامی که مرحوم کاتوزیان، این حدیث را
در کتاب أنوار المشعشعین می‏نوشت، مسجد جمکران، فقط یک مناره داشت و تا چند سال پیش
نیز به همین منوال بود، ولی در این حدیث آمده است که«از زیر یک مناره‏ آن، مسجد،
بیرون آید.» 6 این تعبیر، صریح است در این که به هنگام ظهور حضرت بقیّةاللَّه،
ارواحنا فداه، مسجد مقدّس جمکران، بیش از یک مناره خواهد داشت، در حالی که به هنگام
چاپ کتاب( 1327 هجری) مسجد، فقط یک مناره داشت.

پی نوشت ها :

1- الذّریعة، ج 7، ص 216.
2- تردیدی نیست که قیام نخستین حضرت بقیةاللَّه،
أرواحنا فداه، از مکّه‏ی معظّمه و کنار خانه‏ی خدا است. این حدیث و احادیث مشابه،
به حرکت‏های بعدی آن کعبه‏ی مقصود، نظر دارد.
3- انوار المشعشعین، ج 1، ص 453.

4- انوار المشعشعین، ج 1، ص 454 - 458.
5- گنجینه‏ی آثار قم، ج 2، ص 672.

6- أنوار المشعشعین، ج 1، ص 454.

منبع: سایت نورپرتال

/ 1 نظر / 43 بازدید
تبادل لینک با فیس ایران

آیا می دانستید یکی از موثر ترین عوامل افزایش پیج رنک گوگل تبادل لینک است؟ آیا می دانستید با تبادل لینک با ما می توانید بازدید خود را افزایش دهید؟ سایت دوستیابی فیس ایران با تمام وبلاگ ها و سایت ها تبادل لینک می کند: آدرس صفحه اصلی فیس ایران: http://faceiran.info برای تبادل لینک اتوماتیک با سایت به آدرس زیر مراجعه کنید: http://faceiran.info/links