پندهاى حکیمانه علامه حسن زاده

تاریخ :

پندهاى حکیمانه علامه حسن زاده(2)
 

 2- امان از فریب بیگانگان

 

افوض امرى الى الله ان الله بصیر بالعباد . براى در امان بودن از فریب بیگانگان و ایمنى از مکر و حیلت دشمنان

 

3- ذکر لا اله الا الله

 

اگر سالکى ، بدان که طى مراحل و قطع منازل جز به گام هاى نفى و اثبات میسر نیست ، و این معنى جز در کلمه طیبه لا اله الا الله یافت نشود. اهل الله گفتند که : هیچ نوع از انواع اذکار و عبادات در ترقى درجات و مقامات معنوى اثر این کله طیبه را ندارد.

 

از این روى رسول الله (ص ) فرمود که : در روز رستاخیز هر کار نیک سنجیده شود، جز گواهى دادن به لا اله الا الله که آن را در ترازو ننهند؛ چه اگر در ترازو رود، آسمان ها و زمین هاى هفتگانه با وى برابرى نکنند. کنایه از این که ثواب این کلمه را نهایت نبود و به شمار نیاید و هیچ چیز همسنگ او نگردد.(2)

 

4- اول دل گوید بعد زبان

 

سعى کن اول دل بگوید و آن گاه زبان . از من فداى آن که دلش با زبان یکى است.(3)

 

5- زیرک ترین مۆ منان

 

از رسول خدا (ص ) پرسیدند: چه کسى در میان مۆ منان از دیگران زیرک تر است ؟ در جواب فرمود: آن که به یاد مرگ بیشتر و در آمادگى براى آن شدیدتر است .(4)

 

6- مراقبت نمازگزار از خویشتن

 

نمازگزار با آفریدگارش گفتگو مى کند و جسته جسته بدان جا مى رسد که همیشه و همواره خودش را در پیشگاه او مى بیند، هیچگاه خودش را فراموش نمى کند، پیوسته کشیک خویش مى کشد تا درست گفتار و نیکو کردار و پاکیزه رفتار باشد و مى باید که با انجام دادن این آیین و روش بسیار سودمند، ارزشمند و گرانبها، دارد خودش را راست و درست مى سازد. (5)

 

7- بهترین عبادت

امام صادق علیه السلام مى فرماید: بهترین عبادت آن است که همواره درباره خدا و قدرتش تفکر کنى .(6)

 

8- ذکر قلبى

 

چه نیکو فرموده است رسول الله صلى الله علیه و آله و سلم که : آیا شما را خبر ندهم به آنچه که جهاد و غزوه شما در راه خداست ؟ آن ذکر بارى سبحانه است .

 

زیرا قدر این نشاءه را نمى داند مگر آن کسى که خدا را ذکر مى کند به ذکر مطلوب ، چه اینکه حق تعالى جلیس ذاکرش است ، و جلیس ، مشهود ذاکر است ، و هر گاه ذاکر حق سبحانه را که جلیس اوست مشاهده نکند ذاکر نیست .

 

سعى کن که ذکر را قلب بگوید که عمده حضور قلب است وگرنه ذکر با قلب ساهى پیکر بى روان و کالبد و بى جان است . و در حدیث آمده است که : لیس الذکر قولا باللسان فقط ، ذکر در محدوده زبان خلاصه نمى شود.

 

بلکه خداوند سبحان فرمود: و لا تطع من اغفلنا قلبه عن ذکرنا و اتبع هویه و کان امره فرطا(7) و از آنکه ما دلش را از ذکر خود بى خبر ساخته ایم و از پى هواى نفس خود مى رود و در کارهایش اسراف مى ورزد پیروى مکن

 

9- توصیف دعا

 

دعا کلید عطاء و وسیله قرب الهى تعالى و مخ عبادت و حیات روح و روح حیات است . دعا کوبه باب رحمت رحیمیه و سبب فتوح برکات شرح صدر و نور و ضیاى سر است .

 

دعا موجب رسوخ حب ذکر الهى در دل ، و منره نفس ازرین شواغل است . دعا توشه سالکان حرم کبریاى لایزال ، و شعار عاشقان قبله جمال ، دثار عارفان کعبه جلال است . دعا سیر شهودى و کشف وجودى اهل کمال و تنها رابطه انسان با خداى متعال است.(8)

 

10- گفتگو با خدا

 

پیامبر بزرگوار اسلام فرمود: اگر مى خواهید با خدا گفتگو کنید نماز بخوانید، و اگر مى خواهید خدا با شما گفتگو کند قرآن بخوانید.(9)

 

11- اوصاف اولیاء الله

 

رسول خدا صلى الله علیه و آله و سلم فرمود: هر کس خدا و عظمت او را بشناسد، دهانش را از سخن ، و شکمش را از طعام ، باز دارد و خود را به نماز و روزه مشغول سازد. پس مردم گفتند: پدر و مادرمان به فدایت اى رسول خدا! آیا این گونه اشخاص ، از اولیاى خدایند؟

 

فرمود: اولیاى خدا سکوت کنند، و سکوت شان تفکر باشد، و سخن گویند و سخن شان ذکر باشد، و نظرشان عبرت است ، و نطق کنند نطق شان حکمت باشد. راه رفتن شان میان مردم برکت است .

 

اگر خدا براى آنان اجلى مقرر نفرموده بود، از ترس عذاب و شوق به ثواب ، ارواح شان در اجسادشان نمى گنجید.(10)

 

12- سر آیات قرآنى

 

یکى از مشایخ روایت مى کرد که در سوره مبارکه یس اسمى هست که برطرف مى شود به برکت آن کورى مادرزاد و پیسى .

 

او را گفتند که آیا اگر کسى تمام سوره را بخواند نفعى از این مقوله که مى گویى به او خواهد رسید؟ جواب داد: هر گاه حکیم یک دوا را براى مرضى مقرر کرده باشد و آن دوا در دکان عطارى باشد و مریض برود و تمام ادویه دکان او را بخورد، آیا نفعى به او خواهد رسید؟ همچنین است این اعمال.(11)

 

12- قبولى توبه آدمى

 

خداوند سبحان مى فرماید: و علم آدم الاءسماء کلها ثم عرضهم على الملائکة فقال اءنبئونى باسماء هۆ لاء ان کنتم صادقین  قالوا سبحانک لاعلم لنا الا ما علمتنا انک انت العلیم الحکیم ؛ (12)

 

و نام هاى چیزها را به آدم بیاموخت سپس آنها را به فرشتگان عرضه کرد و گفت : اگر راست مى گویید مرا به نام هاى این چیزها خبر دهید.

 

گفتند: منزهى تو، ما جز آنچه تو به ما آموخته اى دانشى نیست تویى داناى حکیم . خداوند سبحان مى فرماید: فتلقى آدم من ربه کلمات فتاب علیه انه هو التواب الرحیم(13) و یا آدم اسکن انت و زوجک الجنة ؛ آدم از پروردگارش کلمه اى چند فرا گرفت ، پس خدا توبه او را پذیرفت ؛ زیرا او توبه پذیر و مهربان است .

 

خداوند سبحان مى فرماید: الى قوله سبحانه - قالا ربنا ظلمنا انفسنا و ان لم تغفرلنا و ترحمنا لنکومن الخاسرین (14 (آدم و حوا گفتند: اى پروردگار! ما به خود ستم کردیم و اگر ما را نیامرزى و بر ما رحمت نیاورى از زیان دیدگان خواهیم بود.

 

13- ادب با خدا

 

ادب با خدا، عبارت است از: اقتداى به آداب الهى و پیامبر صلى الله علیه و آله و سلم و اهل بیت پاکش ؛ که همان عمل به طاعت خداوند عزوجل است و نیز حمد و سپاس او در شدت و گشایش و صبر بر بلا. از این رو، ایوب علیه السلام خطاب به خدایش گفت : رب انى منى الضر و انت اءرحم الراحمین(15)

 

حضرت ایوب در این دعا ادب را از دو جهت نگاه داشته است ؛ اول این که نگفته است خدایا! تو مرا به بلا انداخته اى ، بلکه مى گوید:

مرا بیمار و سختى رسیده است . و دیگر این که نگفته است : بر من رحم نما! بلکه خود را در معرض رحمتش قرار داده و گفته است : تو از همه مهربانان عالم برترى . او چنین گوید، تا مرتبه صبر را حفظ نماید.(16)

 

پی نوشتها:

1-     نامه ها و ملاقات ها، ص 30.

2-      نامه ها و ملاقات ها، ص 28.

3-      نامه ها و ملاقات ها، ص 31.

4-     نامه ها و ملاقات ها، ص 31.

5-     هزار و یک کلمه ، ج 2، ص 278.

6-     کلینى ، اصول کافى ، ج ، ص 456.

7-     کهف / 29.

8-     کتاب نور على نور، ص 9.

9-     هزار و یک کلمه ، ج 2، ص 278.

10- رساله لقاءالله ، ص 198.

11- رساله نور على نور، ص 54.

12- سوره بقره ، آیه 23.

13- سوره بقره ، آیه 38.

14- سوره اعراف ، آیه 23.

15- و یاد کن اى رسول ! حال ایوب را، وقتى دعا کرد که اى پروردگار! مرا بیمارى و رنج سخت رسیده است و تو از همه مهربانان عالم برترى .

انبیاء/83.

16- رساله لقاءالله ، ص 194.

 

منابع:

پندهاى حکیمانه علامه حسن زاده آملى . تبیان

/ 0 نظر / 19 بازدید